ซาดูสี กับ ฟาริสี ต่างกันอย่างไร

สองนิกายใหญ่ของศาสนายิวสมัยเปาโล — ต่างกันที่คัมภีร์ที่ยึด ฐานอำนาจ และที่สำคัญสุดคือความเชื่อเรื่องการเป็นขึ้นจากตาย

ทั้งสองคือนิกายใหญ่ (กรีก hairesis) ของศาสนายิวในสมัยนั้น: ซาดูสีเป็นกลุ่มปุโรหิตชนชั้นสูงที่คุมพระวิหารและใกล้ชิดอำนาจโรม ส่วนฟาริสีเป็นครูสอนธรรมบัญญัติที่ใกล้ชิดประชาชนตามธรรมศาลา ความต่างที่ลึกที่สุดอยู่ที่ว่าอะไรคือคัมภีร์ที่ผูกมัด และมีการเป็นขึ้นจากตาย/โลกหน้าหรือไม่ — จุดหลังนี้เองที่กลายเป็นหัวใจของคดีเปาโล

จุดเปรียบเทียบ	ซาดูสี	ฟาริสี
ฐานอำนาจ	ปุโรหิตชั้นสูง ชนชั้นสูง คุมพระวิหารและการเมือง	ธรรมาจารย์/ครูกฎหมาย ใกล้ชิดประชาชน คุมธรรมศาลา
คัมภีร์ที่ยอมรับ	เฉพาะโทราห์ (เบญจบรรณ 5 เล่มแรก)	โทราห์ + ผู้เผยพระวจนะ + ข้อเขียน
ธรรมเนียมปากเปล่า	ไม่รับ — ยึดเฉพาะที่เขียนไว้	รับ “ธรรมเนียมปากเปล่า” ที่สืบทอดกันมา
การเป็นขึ้นจากตาย · ทูตสวรรค์ · วิญญาณ	ไม่เชื่อ (กจ. 23:8)	เชื่อทั้งหมด (กจ. 23:8)
จุดที่เน้นความเคร่ง	พิธีกรรมในพระวิหาร	กฎยิบย่อยในชีวิตประจำวัน — “รั้วล้อมธรรมบัญญัติ”
หลังพระวิหารถูกทำลาย (ค.ศ. 70)	สาบสูญ (ผูกกับวิหารและพิธี)	อยู่รอด → กลายเป็นรากของศาสนายิวปัจจุบัน

เรียบเรียงจากบันทึกของโยเซฟุส (Josephus), Anchor Bible Dictionary และ BDAG · จุดต่างเรื่องการเป็นขึ้นจากตาย/ทูตสวรรค์/วิญญาณ อ้างจากกิจการ 23:8

ที่มา: เรียบเรียงเอง (พระคำ.ชีวิต) · สัญญาอนุญาต CC0 1.0